Hopa
From Artvin Ansiklopedisi
Fotoğraf: Mehmet Yazıcıoğlu
Yüzölçümü 289 km2 olan Hopa ilçesi, doğu ve güneydoğuda Borçka, güneyde Murgul ve Arhavi ilçeleri, batı ve kuzeyde Karadeniz, kuzeydoğuda da Gürcistan ile çevrilidir. İlçe toplam nüfusu 32.584, ilçe merkez nüfusu 15.445.
Konu başlıkları |
Doğal Yapı
Tükiye’nin Karadeniz kıyısının en doğu kesiminde yer alan ilçe toprakları, dar bir kıyı şeridi ile bunun hemen ardında yükselen engebeli bir alandan oluşur. Güney kesimini Balıklı Dağı engebelndirir. Kısa ve hızlı akışlı derelerle sulanan ve bol yağış alan ilçe topraklarının yemyeşil bir görüntüsü vardır. Dağların denize bakan yamaçları gür bir orman örtüsüyle kaplıdır. Hopa, alan bakımından ilin merkez ilçesinden sonra en gelişmiş ilçesidir. Bunun başlıca nedeni ilin ve Doğu Karadeniz Bölümünün ve hatta bir ölçüde Doğu Anadolu’nun kuzeydoğu kesiminin limanı olmasıdır. İlçedeki başlıca ekonomik etkinlikler tarım, tarıma dayalı sanayi ve ticarettir. Küçük ama verimli topraklarda çay, fındık, az miktarda elma, armut, turunçgiller ve çeltik yetiştirilir. Mısır ekimi yerel tüketime yöneliktir. İlin en çok çay üreten ilçesidir. Hopa ilçesinde ve Kemalpaşa beldesinde çay fabrikaları vardır. Kıyı kesiminde küçük ölçekli balıkçılık yapılır. İlçede kereste atölyeleri de vardır.
Sosyo-ekonomik durum
Eğitim:
İlçede halkın öğrenime karşı duyduğu ilgi büyüktür. Okur-yazarlık oranı %98'ler düzeyindedir. İlçede 9 adet tek kademeli (5 sınıflı), 11 adet çift kademeli (8 sınıflı) olmak üzere toplam 20 ilköğretim okulu bulunmaktadır (8’i ilçe merkezinde, 12’si köylerde). Ayrıca 2 adet Çok Programlı Lise ve 1 Sağlık Meslek Lisesi bulunmaktadır.
İlköğretime devam eden öğrenci sayısı 4.806, liselere devam eden öğrenci sayısı 1.405'dir.
Sağlık:
Hopa'da 50 yatak kapasiteli 1 adet devlet hastanesi, 4 sağlık ocağı ve 15 sağlık evinde sağlık hizmetleri sunulmaktadır.
Spor:
İlçenin futbol takımı Artvin Hopaspor üçüncü ligde mücadele etmektedir.
Ulaşım: İlçede hava yolu yoktur. Limana yolcu taşıması yapılmamaktadır. İlçe Rize-Trabzon-Artvin-Ardahan-Kars-Erzurum ve Gürcistan Cumhuriyeti'ni birbirine bağlayan uluslararası karayolunun üzerinde bir kavşak noktası durumundadır.
Hopa, 19 km'lik Uluslararası Devlet Karayolu ile Sarp Sınır Kapısı'na oradan Gürcistan Cumhuriyeti'ne ve diğer eski Sovyetler Birliği'nden ayrılan Cumhuriyetlere bağlantılıdır.
Coğrafi konum itibarı ile önemli bir geçiş noktasında bulunan ilçe, Sarp Sınır Kapısı'nın açılması ile birlikte turizm alanında da önemli bir gelişme kaydetmiştir.
Sarp Sınır Kapısı açılmadan önce sınır ilçesi olması dolayısıyla iç turizmin ilgi odağı olan ilçe, sınır kapısının açılmasından sonra yerli ve yabancı turistlerin uğrak yeri olmuştur. Sarp Sınır Kapısı'ndan giriş yapan turist sayısı 1998 yılı itibariyle 244.764 kişidir.
Sarp Sınır Kapısı:
Sarp Sınır Kapısı ülkemiz ile Sovyetler Birliği arasında imzalanan "Uluslararası Kara Taşımacılığı Anlaşması" gereğince 31.08.1988 tarihinde trafiğe açılmış olup uluslararası tüm gümrük işlemleri yapılmaktadır. Sarp Sınır Kapısı'nın açılışı ilçeye ekonomik ve turizm açısından büyük bir canlılık kazandırmış özellikle nakliyecilik ve konaklama sektörünü olumlu yönde etkilemiş, sınır ticareti, ithalat ve ihracat sürekli artmıştır.
Kültürel yapı
Hopa halk oyunları horon ağırlıklıdır.
Hopa’da her yıl temmuz ayının ilk haftasında kaymakamlık ve belediye başkanlığınca organize edilen Hopa Kültür Sanat ve Deniz Festivali düzenlenmektedir. Festival etkinlikleri kapsamında çeşitli sanatsal, sportif ve kültürel etkinlikler yer alır.
Tarih
Kesin bir bulguya rastlanmamakla birlikte İÖ 3. bin yıldan beri yerleşme alanı olduğu sanılan yöre İÖ 8. yüzyılda Kimmer istilasına uğradı. Gürcü, Pontus, Roma ve yine Gürcü egemenliklerinden sonra, Şehzade Selim’in (sonradan I. Selim) Trabzon valiliği sırasında Osmanlı topraklarına katıldı. 1873 tarihli Trabzon Vilayeti Salnamesine göre Hopa, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağına bağlı bir kaza merkezi idi. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonunda Kars ve Ardahan sancaklarıyla birlikte Batum sancağı da Ruslara bırakılınca, Batum ile birlikte Kemalpaşa nahiyesi de Rusya'ya terk edildi ve 1879’dan 1917’ye kadar Rus hakimiyeti altında kaldı. Sınırlarımız içerisinde kalan Kemalpaşa'nın batı taraf Hopa ve çevresi ise Rize sancağına bağlandı. 14 Mart 1918 tarihinde Türk askeri Hopa’ya girerek ilçeyi Türk topraklarına kattı.
Hopa, 1936 yılına kadar Rize iline bağlı iken bu tarihten sonra Artvin iline bağlanmıştır. Artvin'e bağlandığında 3 bucağı ve 71 köyü bulunmakta iken bu bucaklardan Fındıklı 5071 sayılı kanunla Hopa'dan ayrılarak 1 Ocak 1948 tarihinde ilçe olmuştur. Daha sonra da 1 Haziran 1954 tarih ve 6324 sayılı kanunla Arhavi bucağı da Hopa'dan ayrılarak ayrı bir ilçe haline getirilmiştir. Hopa Belediyesi 1923’te kuruldu.
Karadeniz sahil yolunun son bölümünde yer alan Hopa kenti geniş bir hinterlandın tarım ve sanayi ürünlerin toplayıp dağıtan bir ticaret merkezidir. Yol Hopa’dan sonra Borçka ve Artvin üzerinden Ardahan platosuna bağlandığından, kıyı kesiminden başka iç yöreleriln ürünlleri de Hopa’da toplanır. Karadeniz Bakır İşletmelerine bağlı Çakmakkaya tesislerinden borularla akıtılan derişik bakır, burada filtreden geçirilir ve Samsun’a gönderilmek üzere Hopa Limanı nda gemilere yüklenir. Limandan pirit-demir cevheri ve sülfirik asit ile meyve yüklemesi de yapılır. Fuel oil ile çalışan Hopa Termik Santrali, 1973’te işletmeye açıldı. Hopa, il merkezi Artvin’e 69 km uzaklıktadır. Hopa’nın 19 km kuzeydoğusundaki Sarp köyünde 1988’de açılan sınır kapısı ilçe ve bölge yaşamına canlılık katmıştır.
İlçedeki başlıca tarihsel yapılar Köprücü, Esenkıyı ve Sugören köylerinde Osmanlı döneminden kalma köprülerdir.
Hopa Meslek Yüksekokulu, Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlıdır.
Hopa Belediye Başkanları
Lütfü Çiçek (1942-1950)
Osman Osmanağaoğlu (1950-1960)
Tahsin Güngör (1963-1973)
Osman Küçükali (1973-1977)
Kemal Beşiroğlu (1977-1980)
Turan Altıntaş (1984-1993)
Mahir Dudak (1994-2004)
Yılmaz Topaloğlu (2004-Görevde)
Kaynaklar
- www.hopa.gov.tr
- www.hopa.bel.tr
